ફાલતુ વાત

કામમાં પરોવાયેલા માણસોને ઊંચુ જોવાનો કે આસ પાસ જોવાનો સમય હોતો નથી. આટલા દિવસો સુધી હું કંઈ પણ લખી ના શક્યો તેનું મને દુઃખ છે. પણ એ બહાનુ હોઈ શકે છે.

હજી સવાર થવાની બાકી હતી, લોકોનું ટોળું ગામ બહાર જઈ રહ્યું હતું. બે ભેંસો અને પાંચ ગાયો સાથે હતા. નાના બાળક ને કેડમાં તેડીને તેની મા જઈ રહી હતી. ત્રણ બીજી સ્ત્રીઓ હતી અને પાંચ પુરુષ હતાં. આ લોકોનો સામાન પણ પોતાની સાથે હતો. આ લોકો કોણ છે તેની મને હજી સુધી ખબર ન હતી. ગાયોની ડોકમાં બાંધેલી ઘંટડીઓ અવાજ કરી રહી હતી. વાતાવરણમાં ધુમ્મસ હતું. શ્વાચ્છોશ્વાસ દરમિયાન આ ધુમ્મસના કારણે નાક માંથી જાણે ધૂ્માડા નીકળતા હોય તેમ લાગતું હતું. પાછળ એક કૂતરું જાણે કંઈ કહેવા માટે એમની પાછળ જતુ હોય તેમ લાગતું હતું. સ્ત્રીઓએ કાળા અને પુરૂષોએ ધોળા કપડાં પહેર્યા હતાં. ખભે કાંબળી હતી અને હાથમાં લાકડી માથે સાફો હતો અને મુછો દાઢી વાળા આ પડછંદ પુરુષો ખોંખારો ખાઈને આગળ વધી રહ્યા હતાં. કાંટાની વાડે વાડે ખેતરમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતાં તે સમયે પગરખાં થી આછી આછી ધૂડ ઊડી રહી હતી. એક સસલું તેમની આગળથી પસાર થઈ ગયું. ટોળા માંના એક સભ્યએ પાછળ વળીને જોયું. નીચું માથુ કરી એક શ્વાસ ભરીને આગળ વધ્યા. બાજુ વાળા માણસે તેમના ખભે હાથ મુકી માથુ હલાવી કંઈ કહ્યું... હોઠ બીડેલા હતા અને આંખો ઝીણી, કપાળ પર સહેજ કરચોલી આવી અને ભમ્મરો ઊંચી થઈ......

આજ ના ભાગ-દોડ વાળા જીવનમાં લોકો સત્સંગનું મહત્વ ભૂલી રહ્યા છે. જ્યારે પહેલાના લોકો સત્સંગી હતા. સત્સંગનું મહત્વ સમજવા વાળો માણસ ક્યારેય દુઃખી હોઈ ન શકે. સારા વિચારો હોવા અને મેળવવાનો તફાવત બહુ મોટો છે. તમારા વિચારોને સત્સંગ રૂપી ભઠ્ઠીમાં તપાવીને તેને કુંદન જેવો કરી શકાય છે. તે સારી આદત આજ-કાલ ભુલાઈ રહી છે. અત્યારના સમયમાં સત્સંગ અથવા ડાયરો કે ચોરો ભરીને બેસનારા લોકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે. તે ફરી એકવાર સમાજમાં લાવવાની જરૂર છે. વળી માણસ શ્વાસ લેવા માં પણ કંજૂસાઈ કરે છે. ક્યારેય તે ઊંડા શ્વાસ લેતો નથી. માણસ શ્વાસ લેવા માં પણ ઉતાવળ કર્યા કરે છે. અરે લાંબો શ્વાસ એ લાંબુ જીવન છે, અડધો શ્વાસ એ અડધું જીવન છે. કદાચ એટલે જ હવે 50 - 60 વર્ષે મૃત્યુ પામનાર લોકોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. આ વાત જરા ટૂંકાણમાં પતાવું. મિત્રો સાથે સત્સંગ અને કાળજી પૂર્વક લાંબો શ્વાસ લેવો જોઈએ. લાંબો શ્વાસ લાંબા આયુષ્ય તરફનું પહેલું પગથિયું છે, એમ હું માનુ છું.

પાંચ મહાભૂત (1)  આકાશ  (2)  વાયુ  (3)  અગ્નિ  (4)  જળ  (5)  પૃથ્વી આ પાંચ મહાભૂત વિશે આપણે સૌ જાણીએ છીએ પણ તેમના પાંચ-પાંચ તત્વો વિશે ક્યારેક જ જાણવા મળતું હોય છે. આ શરીર ને સમજવા માટે તેના તત્વોનું જ્ઞાન આવશ્યક છે. આપણા શરીરમાં કઠણ ભાગ છે તે પૃથ્વીનો છે, અને દ્રવીભૂત જેટલો ભાગ છે તે જળનો છે, જેટલો ઉષ્ણ ભાગ છે તે અગ્નિ છે, ચાલવું-હલવું વાયુથી થાય છે માટે તે ક્રિયામાન વાયુનો ભાગ છે, અને શરીરમાં પોલાણ છે તે આકાશનો ભાગ છે.  પાંચ મહાભૂતનાં તત્વો આકાશનાં 1) કામ  2) ક્રોધ 3) શોક 4) મોહ 5) ભય વાયુનાં 1) ચલન 2) વલન 3) ધાવન 4) પ્રસારણ 5) આકુંચન અગ્નિનાં 1) ક્ષુધા 2) તૃષા 3) આલસ્ય 4) નિદ્રા 5) કાંતિ જળનાં 1) શુક્ર 2) શોણિત 3) લાલા 4) મૂત્ર 5) સ્વેદ પૃથ્વીનાં 1) અસ્થિ 2) માંસ 3) ત્વચા 4) નાડી 5) રોમ

મેં જોયા છે માણસો, ભગવાનની પણ ઈર્ષ્યા કરતાં મેં જોયા છે માણસો, ઈશ્વરને માણસ કહેતાં મેં જોયા છે માણસો, પ્રભુભક્તને પાગલ કહેતાં મેં જોયા છે માણસો, પાગલની વાહવાહી કરતાં મેં જોયા છે માણસો, માંગીને મહેફિલ કરતાં મેં જોયા છે માણસો, મહેફિલને મસળી નાખતાં મેં જોયા છે માણસો, દુનિયાને ગાંડી કહેતાં મેં જોયા છે માણસો, ગાંડાને મસ્તરામ કહેતાં મેં જોયા છે માણસો, સ્વાર્થને સંબંધ કહેતાં મેં જોયા છે માણસો, સંબંધથી સ્વાર્થ સાધતાં મેં જોયા છે માણસો, પરિસ્થિતિને પારખી લેતાં મેં જોયા છે માણસો, પારખી છતાં સહી લેતાં મેં જોયા છે માણસો, અન્ન માટે તડપતાં મેં જોયા છે માણસો, તડપતાંથી અન્ન છીનતાં મેં જોયા છે માણસો, મરી ને જીવી જતાં મેં જોયા છે માણસો, જીવતે જીવત મરી જતાં મેં જોયા છે માણસો, તોફાનમાં ખેડી જતાં મેં જોયા છે માણસો, ખેડ્યા પછી ફસાઈ જતાં મેં જોયા છે માણસો, બીજાઓેને દોષ દેતાં મેં જોયા છે માણસો, દોષોની દોસ્તી કરતાં મેં જોયા છે માણસો, પળ વારમાં ગુસ્સો કરતાં મેં જોયા છે માણસો, ગુસ્સાને વશમાં કરતાં મેં જોયા છે માણસો, જીવનને યાદ કરતાં મેં જોયા છે માણસો, યાદ સાથે જીવન જીવતાં મેં ...

શાન્ત નદીના કિનારે બેસીને રેતાળ ધરતીને નિહાળતા રહ્યાં અને સામેથી ધસમસ તો પાણીનો પ્રવાહ આવતો જોયા કર્યો. ક્યારે મારી ઉપર થઈને પાણી જતુ રહ્યું મને ખબર નથી. પલળેલા શરીર સાથે વિચારતો રહ્યો અને ભીની થઈ ગયેલી એ રેતીને હું ફરી જોવા લાગ્યો. પણ ફરક હતો એ રેતીમાં, બદલાઈ ગઈ એની ભાષા અને રૂપ, કદાચ એ નવી હતી આ ધરતી પર. એક ગુણ ઉમેરાયો હતો, ભીની ભીની સુગંધ આવતી હતી હવે એના માંથી. પણ હું કોઈની સાથે બેઠો હતો એ ક્યાં છે? કોણ હતું એ? કે મારો ભ્રમ. એકાન્ત છવાઈ ગયો હતો ચારો તરફ. કોઈ જીવ આસપાસ હતો નહીં. મેં ઊભા થવાનો પ્રયત્ન કર્યો, મારાથી ઉઠાયું નહીં. હું હલી શકતો ન હતો. જાણે મારું શરીર મારાથી છીનવાઈ ગયું હોય તેમ. મેં હાથ - પગ હલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ મારાથી કાંઈ બન્યું નહીં. મેં આમ - તેમ જોવા માટે ગરદન હલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ હું અક્ષમ હતો. આ શું થઈ રહ્યું છે મને કાંઈ ખબર ન પડી. હવે હું એ રેતાળ ધરતીની ઉપર જાણે પક્ષીની જેમ ઊડી રહ્યો હતો... આ અનુભવ હું પહેલીવાર કરી રહ્યો હતો. હું દૂર દૂર ઉપરને ઉપર જતો હતો. ધરતી જાણે, રમકડા ના દડા જેટલી થઈ ગઈ. ઓહ....

એકલાં અટૂલાં પડી ગયા પછી ધીરે ધીરે આગળ વધવાનો પ્રયત્ન કર્યો. વરસાદની રાત હતી અને વાતાવરણ ભેજ થી ભરપૂર, ઠંડો પવન ફૂંકાઈ રહ્યો હતો. કૂતરાઓ આમ-તેમ ફરી રહ્યા હતા. તમામ રસ્તા તથા આસ-પાસ નું બધું જ પાણી પાણી થઈ ગયુ હતું. વરસાદ થંભી તો ગયો હતો પણ વાતાવરણમાં થી તેનો અનુભવ ગયો ન હતો. લીમડાના પલળી ગયેલા પત્તાઓ પરથી પાણીના ટીંપા પડી રહ્યા હતા. ઊપર જોયું ત્યાંતો એક ટીંપુ મારા ગાલ પર આવીને ટપ દઈ અડ્યું અને લસરીને મારા ગળા સુધી આવી ગયું. મને ઝાડ પર કોઈ હોવાનો આભાસ થયો. મેં ફરી એક વાર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું, ત્યાં મને કોઈ દેખાયું નહીં. હું ધીરે ધીરે આગળ વધવા લાગ્યો. હજી તો આઠ દસ પગલા માંડ ચાલ્યો હોઈશ ત્યાં પાછળથી સૂનકાર રસ્તા પર કોઈ આવીને મને બૂમ મારે છે. એ ...... કોણ છે.... મેં પાછળ જોવાની હિંમત ના કરી હું આગળ વધતો ગયો. તે માણસ હતો.... મારી પાસે આવી ને કહ્યું જવાબ કેમ નથી આપતો લ્યા. મોં માં મગ ભર્યા છે. મેં કહ્યું બસ હું બોલવા જ જતો હતો ને તમે મારી પાસે આવી ગયા. આટલો બધો ગભરાયેલો કેમ છે. પેલા ભાઈએ મને પૂછ્યું. મેં કહ્યું... કાંઈ નહીં. શું વાત કરો છો, હું ક્યાં ગભરાયેલો છું. પેલા એ કહ્યું સારુ... સાર...

દૂરથી કંઈક અવાજ આવી રહ્યો છે.... બહુ ચિત્ર - વિચિત્ર પ્રકારના અવાજ આવી રહ્યા છે. જાણે કોઈ રંગમંચ પરથી પાત્રોની ચીસો સંભળાઈ રહી છે... મારા કાન હવે એ વધારે સાફ સાંભળી રહ્યા છે.... હવે મને પહેલા સંભળાયેલા અને અત્યારે ચાલી રહેલા અવાજ એક સાથે સંભળાઈ રહ્યા છે. આ તીવ્ર પખાજ કોણ વગાડી રહ્યું છે આ પંખાના પાંખીયામાંથી નીકળી રહેલા અવાજ વચ્ચેથી આ હવામાં શેની તીવ્ર ગંધ આવી રહી છે. આ અંધારું કેમ છે. ક્યાં ગયા આ દુનિયાના બધા લોકો બધું શાંત શાંત કેમ લાગે છે ક્યાં ગયા એ બધા અવાજ... ક્યાં ગયા એ રંગમંચના પાત્રો આ સ્ટેજ કેમ ખાલી છે. એ પડ્છંદ અવાજ વાળા લોકો અને ભૂંગળો વગાડનારા લોકો ક્યાં સૂઈ ગયા. મારે ફરી એકવાર એ અવાજ સાંભળવા છે..... આટલી શાંતિમાં મને ગૂંગળામણ થાય છે.

યુગ બદલાઈ રહ્યો છે. હા હવે નો યુગ નવા વિચારો સાથે નવા લોકોને લઈને આવી રહ્યો છે. આજ થી વીસ વર્ષ પછી ના લોકો સાથે જીવવા માટે ની તૈયારી કરી લેવી જોઈએ આપણે બધાએ કારણ, વીસ વર્ષ પછી ના યુગના પાયા નંખાઈ ગયા છે. હા દેખાય છે ને મને એ પાયા ના મૂળિયા આજ ના માનવી ના ઊંડાણમાં છે. તમારે પણ જો એ મૂળિયા જોવા હોય તો જોઈ શકાય પણ અનુભવ ની આંખથી. કેવા હશે એ લોકો જેની માનસિકતા આજના સમાજ પર થી પણ આંકી શકાય તેમ છે. ક્યારેય વિચારવા ના ઊભો રહેતો આ માણસ, આડે ધડ જે પહેલો વિચાર આવે તે કરવા ટેવાઈ ગયો છે. સારી વાત છે કે ખરાબ તે કહી શકાય તેમ નથી. જ્યારે પોતાને ફાયદો થાય ત્યારે તે સારી વાત છે પણ જ્યારે પોતાને નુક્શાન થાય ત્યારે તે ખરાબ વાત છે, તેમજ જ્યારે બીજાને નુક્શાન થાય ત્યારે, મને ખબર ન હતી હોં. અને જ્યારે બીજાને ફાયદો થાય ત્યારે..... વિચાર કરવો જ પડશે આપણે બધાએ આજે નહીં તો કાલે જો એક - બીજા પર આવો આક્રોશ રાખશો તો દુનિયા ક્યાં જઈ ને અડકશે તેની ખબર છે?  મને પણ નથી. કોઈનેય ખબર નથી કે કાલનો યુગ કેવો આવી રહ્યો છે. આવનારા યુગમાં માણસને માણસની જરૂર પડવાની છે. ક્યારેક એવું ન થાય કે તમારી પાસે જે હોય તેની સાથે તમે ...

નવાઈ પમાડે તેવા વર્તન કરતા હોય છે આ દુનિયાના લોકો. મેં ઘણી વાર ઘણા ટ્રાફિક પોલીસ ને રસ્તા પર ચાલુ ડ્યુટીએ ફોન પર વાત કરતા જોયા છે. જ્યારે કોઈ પણ ચાલક ને પકડે એટલે એ કોઈને ને કોઈને મોબાઈલ ફોન વડે ફોન લગાવીને પેલા પોલીસને પકડાવી દે. એ પણ પાછા વાત કરે જાણે કોઈ મોટા સાહેબ સાથે વાત કરતા હોય તેમ. શા માટે ? શા માટે તમારે કોઈના ફોન પર કોઈની સાથે વાત કરવાની જરૂર પડે છે. જો ચાલક નિયમોનું ઉલંઘન કરતો હોય તો તેને દંડ કરો અને પાવતી આપી વાત પતાવો. એક તો ફોન પર વાત કરવાની પાછો એને નિયમનું ઉલંઘન કર્યા છતાં જવા દેવાનો અને પાછું એ સમય દરમિયાન ટ્રાફિકનું જે થવું હોય તે થાય. બંધ કરી દેવી જોઈએ પોલીસે આ ફોન પર વાત કરવાની પ્રથાને. અને બીજી એક નવાઈની વાત એ છે કે લોકો પણ જાણે ટ્રાફિક પોલીસને એમને સરનામું બતાવવા માટે ઉભા રાખ્યા હોય એમ એમને જઈને પૂછશે સાહેબ આ ક્યાં આવ્યું અને પોલીસ જવાબ પણ આપશે. શું અલ્યા દુનિયામાં બીજા માણસો મરી ગયા છે. એમને એમનું કામ કરવાદો ને ભાઈ. બંધ કરો આ રીતે પોલીસને એડ્રેસ પૂછવાની પ્રથાને.

એક બીજાની ક્ષમતા પર ઈર્ષ્યા કર્યાં કરતાં પોતાને જે જ્ઞાન છે તે અને બીજાનું જ્ઞાન ભેગું કરી કંઈ નવું સર્જન કરવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ. જ્યારે આજના સમયમાં અહીં એવા કાર્યાલય છે જ્યાં એકથી વધારે કલાકાર મિત્રો કામ કરી રહ્યા છે પણ એક બીજાને મદદ કરવાના બદલે ઈર્ષ્યામાં જીવન પસાર કરી રહ્યાં છે. પોતે જે કરે તેનો યશ પોતાને મળે તેની ઇચ્છામાં જે શીખવા કે જ્યાં કામ કરી રહ્યા છે તે કંપનીના હિતની વાત વિચારવાનું ભૂલી ગયા છે. સાથે કામ કરવાનો અર્થ સમજવાની જરૂર છે આવા લોકોને અને સાથે કામ કરતાં દરેક મિત્રોને કે સહ કાર્યકર ની કાર્ય કુશળતા પર વિશ્વાસ કરવાની જરૂર છે.

સમય પસાર કરવાની કલા આજ ના સમયમાં દરેક માણસને આવડે છે. પોતે કંઈક કરી રહ્યો છે તેમ સાબિત કરવા બીજાઓને હેરાન કરતા માણસો મેં જોયા છે. દિવસ દરમિયાન કંઈ પણ કર્યા વગર ખૂબજ કામ કર્યા નો આનંદ માણવો એ પણ એક કલા છે અને લોકોના કરેલા કામ ની ક્રેડિટ પોતે લઈ લેવી એ આજના લોકોની ટેવ છે. કાચા પોચા માણસો આવા લોકોનો શિકાર બનતા હોય છે. દિવસ દરમિયાન કાર્યાલય માં થનારા કામ પર પોતાના નામનો સિક્કો મારી દેવાની કપટ વૃત્તિ ધરાવતા લોકો ડગલે ને પગલે મળી રહ્યા છે.  આ જાણવાની જરૂર છે આજ ના ભોળા (ગાંડા) લોકોને. મરચાં લાગે તો લાગે, કંઈ ખોટું નથી કહ્યું. જાણ્યા પછી તેને રોકવાની જરૂર છે. ચતુરાઈ એ જ છે કે આવા લોકો થી દૂર રહો. કોઈ પણ કાર્યમાં આ લોકોની મદદ લેવાનું ટાળો.  જો તેઓ તમને લંચ માટે આમંત્રણ આપે તો તે પણ ટાળો. આ દુનિયામાં કોઈ મફતમાં કોઈના માટે કંઈ કરે તે વાત માનવામાં આવતી નથી.

ઘણા દિવસો એવા હોય છે જેની તમે ક્યારેય કલ્પના પણ ન કરી હોય. તમને ના ખબર હોય તેવી વ્યસ્તતા. નિરર્થક - વ્યર્થ વ્યસ્તાતાથી ભરપૂર જ્યાં ક્યારેય પરિણામ ની કલ્પના ન કરી શકાય કારણ કે પરિણામ કરતાં સમયનું મહત્વ વધી જાય છે આવી પરિસ્થિતિમાં. પરિણામ ચાહે જે પણ હોય સમય કિંમતી છે. અને મજાની વાત તો એ હોય છે કે જ્યારે તે સમયની કિંમત કરનારને તમારી કોઈ કિંમતના હોય. વાંચવા અને વિચારવામાં અજૂકતું લાગતું હશે એ હું સમજી શકું છું. પણ જો ગહેરાઈમાં જઈ ને આ વિશે વિચાર કરવામાં આવે તો પરિણામ એ આવે છે કે તમારી સામે પ્રશ્નાર્થ નું નિશાન હોય. કેમ શું થયું આવી ને મજા મોટ્ટો પ્રશ્નાર્થ દેખાઈ ગયો. બસ, આવી જ છે આ સમયની મર્યાદા અને મર્યાદિત સમય સાથે મળતા આજના મર્યાદા પુરુષોત્તમ.

કેમ? ભગવાન ક્યારેય કોઈને સજા કરવા આવતા નથી ક્યારેય મેં ભગવાનને એમ કહેતા સાંભળ્યા નથી. ખોટ્ટા બહાના અને ઢોંગ કરવાની લોકોને ટેવ પડી છે. એમ બોલે કે ભગવાનથી તો બીવો. એટલે સમજી લેવું કે આ માણસ ખોટી ધમકીઓ આપી બિવડાવી રહ્યો છે. પોતાને કંઈક ખોટું કરવું છે કે પોતાનો કોઈ સ્વાર્થ સમાયેલો છે તેમાં. ક્યારેય ભગવાનથી બીવાની જરૂર નથી. જરૂર છે તો ફક્ત પોતાનું શોષણ કરતા લોકોથી દૂર રહેવાની. ફક્ત અને ફક્ત આવા લોકો જ તમને ભગવાનની બીક બતાવે છે જે તમારું શોષણ કરવા માગતા હોય. અથવા તો તમારી પાસેથી કંઈ આંચકી લેવા માંગતા હોય. આજ નો સમાજ આગળ વધી રહ્યો છે જ્યારે ઘણા લોકો ભગવાન ના નામે બીજા લોકોને છેતરી રહ્યા છે, ઠગી રહ્યા છે. આજે જ નિર્ણય લો કે ક્યારેય કોઈ પણ દિવસ એમ વિચાર આવે કે ભગવાન ની મને બીક લાગે છે કે કોઈ તમને કહે કે ભગવાન થી તો ડરો. ત્યારે તમારો ઉત્તર હોવો જોઈએ "એ તો હું અને ભગવાન સમજી લેશું તું તારી વાત કર." મારે આનાથી વધારે અત્યારે કંઈ કહેવું નથી પણ પોતાને છેતરતા લોકોથી દૂર રહેવાનું નક્કી કરી લે જો. કોઈપણ વિચાર કરતા પહેલા એટલું સમજી લેવાની જરૂર છે કે ભગવાન જેટલા તમારા છે એટલા મારા છે અને બ...

જ્યારે આ પૃથ્વી પર કમ્પ્યુટર ન હતા, જ્યારે આ પૃથ્વી પર કોઈ પણ પ્રકારના મશીન ન હતા. જ્યારે આ પૃથ્વી પર નાણા જેવી કોઈ બલા ન હતી, ત્યારે શું માણસ જીવતો ન હતો? માણસ જેટલો બુદ્ધિશાળી એટલો જ મૂરખ હોય છે. એ જરૂરિયાત ઊભી કરવા વાળો પણ એ પોતે જ છે. જ્યારે સંપૂર્ણ જરૂરિયાતનો અંત આવે ત્યારે માણસનો અંત આવતા મેં જોયો છે. વાહ... બુદ્ધિશાળી માનવી તેં તો તારી પેઢિયો તારી દીધી, પણ પ્રશ્ન એ જ ઊભો છે. આ સુંદર દુનિયામાં જીવવા માટે આવ્યો, પણ શું તુ જીવ્યો? આજના આધુનિક જીવનમાં જીવવાની સાથે જીવવાનો સમય કેવી રીતે કાઢવો એ એક કલા છે. જે લોકો આ કલા શીખી જાય છે તેઓ જીવી જાય છે, નહીં તો જીવ્યે જાય છે.

એક બીજાના સહારે જીવી રહેલા લોકો મનમાં એમ જ સમજતા હોય છે કે હું જે કરી શકું.... પણ એ વિચારની પાછળ અને અંદર એ પોતાની ક્ષમતાને વિચરતા ની સાથે બીજા કેટલા માણસોના સહારે તે વિચારી રહ્યો છે તેની કલ્પના કદાચ નહીં હોય.  આજે દરેક બાબતે માણસે માણસ નો સહારો લેવો પડે છે. પોતાની કુશળતા બતાવતા લોકોએ એક વખત વિચાર કરવાની જરૂર છે કે પોતે કરેલી સિદ્ધિ પાછળ કેટલા લોકોનું યોગદાન છે.

દરેક માણસને ભગવાન દેખાય છે પોતાની આસ્થાના ધામમાં. ક્યારેક તમે પણ મારી જેમ રોડ ઉપરની નાની દેરી માં બેસીને કોઈ માણસને દિવો કરતા કે પૂજા કરતા જોયો હશે. દૂનિયામાં ભગવાન પણ સ્ટેટસ પ્રમાણે પૂજાય છે. જેવો માણસ તેવા તેના ભગવાન. હા મિત્રો મેં જોયું છે અને તમે પણ. જેમકે જો પૈસા હોય તો મારો ભગવાન કૈલાશ પર્વત પર બિરાજમાન છે, અને મારી તાકાતના હોય તો મારો ભગવાન જે નજીકનું મંદિર હોય ત્યાં જ બેઠો હોય અને એમાં પણ તૂટેલુ અથવા ધૂડ વાળું મંદિર હોય તો મારો ભગવાન ત્યાં ના હોય મારો ભગવાન તો સાફ સૂથરા હાઈ ક્લાસ મંદિરમાં જ હોય. પણ એ ધૂડવાળા મંદિરમાં લાખો ગરીબ લોકો દર્શન કરી પોતાની આસ્થાનો પૂરાવો આપતા હોય છે. આવું કેમ જ્યાં ગરીબોને ભગવાન દેખાય છે ત્યાં અમીરોને કેમ નહીં દેખાતા હોય.

એમાં ખોટું પણ શું છે? ખોટ્ટા દેખાવ અને ડોળ કર્યા કરતાં માણસ જે હોય તે દેખાય તે વધારે સારુ છે.

આજના ઘણા માણસો પોઠિયા જેવા થઈ ગયા છે. તમારા ગુગલ મેસેન્જરમાં કે યાહૂ મેસેન્જરમાં કે પછી ફેસબુકના ફ્રેન્ડ લિસ્ટમાં પોઠિયાની જેમ બેઠા રહે ના હસે કે ના વાત કરે. એમને જોઈને તમને એમ થાય કે મંદિરમાં જગ્યા રોક્યા કરતા આ પોઠિયાઓની જેમ બેઠા રહેલા માણસોનું શું કરવાનું. માણસો ખાલી ઈન્ટરનેટની દુનિયામાં જ નહીં. પરંતુ વાસ્તવિક જગતમાં પણ આવા જ હોય છે. જ્યારે કામ પડે ત્યારે બોલાવો તો હજાર અને એક પ્રકારના બહાના બતાવી છટકી જાય છે. તે ખાલી આપણા સૌના મગજમાં જગ્યા રોકવાનું જ કામ કરતા હોય છે.

બે મિત્રો હતા. વેપાર કરવાનો બહુ શોખ. પણ ગજવામાં પૈસા નહી. તો શું કરવું એ વિચાર કરવા બેઠા. બેઠા બેઠા એક મિત્ર બોલ્યો. - એ લાલિયા એક કામ કરીએ આપણે ગાય લઈ આવીએ. - લાલિયો બોલ્યો - પણ બકલા તને ખબર છે ગાય કેટલા રૂપિયાની આવે છે. બકલો - પચ્ચીસ હજારની આવે છે બોલ. લાલિયો - પણ મારી પાસે તો દસ હજાર જ છે. બકલો - મારી પાસે પંદર છે. બંન્ને સાથે - ચાલો તો પછી ગોવાળિયા બની જઈએ. ડેરીનો ધંધો કરીએ આમ વિચાર કરતાં કરતાં બકલાના મનમાં લાલચ જાગી. પણ લાલિયા હું તો પંદર હજાર રોકું છું અને તુ દસ તો મારો ભાગ કેટલો અને તારો કેટલો. બકલો મુંજાઈ ગયો. વાત તો સાચી છે... સાલુ અઘરું છે. મને તો 100 માં થી ટકા કાઢતાં આવડે આ 10 અને 15 માંથી ટકા કેવી રીતે કાઢવાના.. બંન્ને એક સાધુ પાસે ગયા. પ્રભુ અમને મારગ ચીંધો. અમે ફસાઈ ગયા છીએ... હં. .. હં... હં... બોલો શું સમસ્યા છે. બકલો - મહારાજ હું ગાય લેવા પંદર હજાર કાઢુ છું લાલિયો - અને હું દસ હજાર બંન્ને સાથે - તો હવે અમારે આવક માંથી ભાગ કેવી રીતે પાડવા. મહારાજ - વિચારવા દો... હં.... હં..... હં.... થોડીવાર પછી મહારાજ - એક કામ કરો બકલા તું પૈસા ઓછા આપે છે એટલે તારે ગાયનું છાણ લઈ...